Snelheidslimiet op Starshield hindert Oekraïense drones en logistiek

Zelensky zegt dat een snelheidslimiet op het Amerikaanse militaire satellietsysteem Starshield de Oekraïense drone-aanvallen en de logistiek aan het front bemoeilijkt. Hij deed die uitspraak maandag. Het systeem valt uit bij snelheden van ruwweg 130 tot 160 kilometer per uur. Dat raakt vooral de inzet van drones die op middellange afstand vliegen. Starshield is de militaire variant van het satellietinternet van het Amerikaanse bedrijf SpaceX, naast het bekendere Starlink. Beide netwerken lopen via duizenden kleine satellieten in een lage baan om de aarde. Voor het Oekraïense leger zijn ze moeilijk te vervangen, omdat vaste telecomverbindingen aan het front vaak zijn uitgevallen door de oorlog.

Zelensky plaatst de storing in een bredere reeks klachten over Amerikaanse steun. Zelensky beschuldigde zijn Amerikaanse ambtsgenoot Donald Trump er eerder al van druk uit te oefenen op Oekraïne om zich aan Rusland over te geven. Die uitspraak deed hij in een interview met Bloomberg. Daarmee escaleerde hij een al weken lopend conflict met het Witte Huis. Zelensky leidt Oekraïne als oorlogspresident sinds de Russische invasie en voert de oorlog grotendeels met Amerikaanse en Europese wapens, geld en satellietsystemen. Trump benadrukt intussen vaker dat hij de oorlog snel wil beëindigen, terwijl Zelensky vreest dat haast ten koste gaat van veiligheidsgaranties voor zijn land.

Rubio verwerpt klacht over inlichtingen

Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio verwerpt intussen een andere Oekraïense klacht. Rubio verwierp de bewering van Kyiv dat de VS de uitwisseling van inlichtingen met Oekraïne had stopgezet. Hij zei tegen Zelensky dat die de oorlog moet beëindigen. Zelensky had eerder zelf gemeld dat de VS Oekraïne weer waarschuwingen geven over gelanceerde Russische ballistische raketten. Die informatie-uitwisseling had drie dagen stilgelegen voordat de VS er opnieuw mee begon. Zulke waarschuwingen geven de Oekraïense bevolking tijd om zich in veiligheid te brengen voordat een raket inslaat, en zijn dus van direct belang voor burgers in Oekraïense steden.

Zelensky voerde eerder nog een andere veiligheidsklacht aan. Zelensky beweert dat de snelheid van het Starlink-satellietinternet in Oekraïne bewust is vertraagd. Dat zou volgens hem een extra vorm van druk op zijn land zijn. De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent noemde die beschuldiging onverantwoord. Zelensky laat zich daarmee volgens hem roekeloos uit. Bessent is in de regering Trump verantwoordelijk voor het financieel-economisch beleid en spreekt ook mee over steun aan Oekraïne; op de klacht over Starshield ging hij in zijn reactie niet in.

Patriots tegen raffinaderijen

Achter de storingen en de ontkenningen speelt ook een handelsvoorstel van Zelensky. Zelensky stelde voor om de Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen te stoppen in ruil voor levering van Patriot-luchtverdedigingssystemen. Volgens hem willen de Amerikanen alleen dat Oekraïne stopt met die aanvallen, zonder daar zelf iets tegenover te zetten. Oekraïne richt die aanvallen, met drones en raketten, op de Russische olie-industrie om de Russische oorlogskas te raken. De Patriot-systemen beschermen op hun beurt Oekraïense steden tegen Russische raketten; de Amerikaanse fabrikant Raytheon maakt ze. Zonder die ruil, zegt Zelensky, vraagt Washington Kyiv om eenzijdig een drukmiddel tegen Moskou op te geven.